فصل دوم موجبات ضمان 1 - مسائل ضمان به مباشرت ضمان زوج و اب و معلم 1 - و در اتلاف نفس يا طرف زوج ، زوجه را ، يا اب و جدّ ابى يا وصىّ ايشان يا معلَّم ، طفل را ، بدون قصد قتل و اين كه سبب ، قاتل غالبى باشد ، خلاف است ، احوط ضمان است در جميع . ضمان طبيب 2 - طبيب ضامن است آن چه را به علاج او تلف مىشود از نفس يا طرف در صورت قاصر بودن مريض به صباوت يا جنون يا مملوكيت با عدم اذن ولىّ يا آن كه حرّ كامل باشد و اذن نداده باشد در معالجه . و اگر مقصّر باشد در علاج ، ضامن است مطلقاً اگر چه حاذق و مأذون باشد . و اگر قاصر در معرفت باشد و تقصير در علاج نكرده باشد به طور يقين و مأذون باشد ، عدم ضمان اقرب است ؛ و همچنين اگر حاذق باشد در صورت وجوب علاج بر او اگر چه مأذون نباشد به واسطهء عدم امكان استيذان . عدم ضمان با اخذ برائت و اذن طبيب حاذق اگر طبيب حاذق بود و اخذ برائت و اذن [ نمود ] از مريض اگر كامل العقل است ، و از ولىّ او در صورت عدم كمال ، پس با مباشرت او اتلاف شد ، اظهر عدم ضمان است . و ممكن است استظهار ابراء از اذن متعارف در علاج ، اگر چه احوط عدم اكتفاى به مجرد